Προσέξτε τις διαφορετικές μυθολογικές εκδοχές που "κρύβονται" στις δύο αναδρομικές διηγήσεις της Ελένης και του Μενέλαου στη ραψ. δ:
α. Η Ελένη υποστηρίζει ότι βοήθησε τον Οδυσσέα, όταν αυτός μπήκε κρυφά στην Τροία, και ότι είχε μετανιώσει για τη φυγή της από τη Σπάρτη (μτφρ. Μαρωνίτη: δ258 κ.ε.)
β. Ο Μενέλαος ουσιαστικά τη διαψεύδει, όταν την παρουσιάζει μαζί με τον τελευταίο της σύζυγο στην Τροία, τον Δηίφοβο, να κινείται γύρω από τον Δούρειο Ίππο και να προσπαθεί να ξεσκεπάσει τους έγκλειστους Αχαιούς μιμούμενη τις φωνές των συζύγων τους (μτφρ. Μαρωνίτη: δ294 κ.ε.).
Ας θυμηθούμε τις διαφορετικές μυθολογικές εκδοχές:
α. Η Ελένη ακολούθησε με τη θέλησή της τον Πάρη στην Τροία εγκαταλείποντας τον νόμιμο σύζυγό της Μενέλαο και την κόρη της Ερμιόνη.
β. Ο Πάρης άρπαξε την Ελένη χωρίς τη θέλησή της.
γ. Η Ελένη έφυγε μεν από τη Σπάρτη, δεν έφτασε όμως ουδέποτε στην Τροία. Τι συνέβη; Η Ήρα, οργισμένη με τον Πάρη, που δεν της είχε παραχωρήσει το μήλο, τον τιμωρεί. Ο Πάρης φτάνει στην Τροία χωρίς την πραγματική Ελένη. Έχει μαζί του ένα ομοίωμά της. Η Ελένη μεταφέρεται από τον Ερμή στην Αίγυπτο, όπου και ζει καθ' όλη τη διάρκεια του Τρωικού Πολέμου. Μετά τη νίκη του στην Τροία ο Μενέλαος επιστρέφει προς τη Σπάρτη, ναυαγεί όμως και φτάνει στην Αίγυπτο, όπου τελικά ανακαλύπτει τη σύζυγό του. Όταν επανέρχονται στην πόλη τους ζουν πλέον μαζί αρμονικά.
Η τρίτη εκδοχή ανάγεται στον λυρικό ποιητή του 7ου αι. π.Χ. Στησίχορο. Σύμφωνα με τον θρύλο ο Στησίχορος είχε συνθέσει ένα άσμα στο οποίο κατηγορούσε την Ελένη για τα δεινά των Αχαιών στην Τροία, η θεά όμως της Σπάρτης τον τύφλωσε. Για να την εξευμενίσει και να ανακτήσει την όρασή του ο Στησίχορος συνθέτει ένα δεύτερο άσμα με αντίθετο περιεχόμενο, την "Παλινωδία". Σε αυτό υποστηρίζει ότι η Ελένη ουδέποτε πήγε στην Τροία. Η θεά μετά από αυτό αποκαθιστά την όρασή του.
Την εκδοχή αυτή εκμεταλλεύεται αργότερα ο Ευριπίδης στο δράμα του "Ελένη" δημιουργώντας έντονα παιχνίδια μεταξύ του "φαίνεσθαι" και του "είναι".
Στη νεότερη ποίηση ο Σεφέρης αξιοποιεί το ίδιο θέμα στο ποίημά του "Ελένη".
Βλ. απαγγελία του ποιήματος:
http://youtu.be/cHtZjUo3oWw
α. Η Ελένη υποστηρίζει ότι βοήθησε τον Οδυσσέα, όταν αυτός μπήκε κρυφά στην Τροία, και ότι είχε μετανιώσει για τη φυγή της από τη Σπάρτη (μτφρ. Μαρωνίτη: δ258 κ.ε.)
β. Ο Μενέλαος ουσιαστικά τη διαψεύδει, όταν την παρουσιάζει μαζί με τον τελευταίο της σύζυγο στην Τροία, τον Δηίφοβο, να κινείται γύρω από τον Δούρειο Ίππο και να προσπαθεί να ξεσκεπάσει τους έγκλειστους Αχαιούς μιμούμενη τις φωνές των συζύγων τους (μτφρ. Μαρωνίτη: δ294 κ.ε.).
Ας θυμηθούμε τις διαφορετικές μυθολογικές εκδοχές:
α. Η Ελένη ακολούθησε με τη θέλησή της τον Πάρη στην Τροία εγκαταλείποντας τον νόμιμο σύζυγό της Μενέλαο και την κόρη της Ερμιόνη.
β. Ο Πάρης άρπαξε την Ελένη χωρίς τη θέλησή της.
γ. Η Ελένη έφυγε μεν από τη Σπάρτη, δεν έφτασε όμως ουδέποτε στην Τροία. Τι συνέβη; Η Ήρα, οργισμένη με τον Πάρη, που δεν της είχε παραχωρήσει το μήλο, τον τιμωρεί. Ο Πάρης φτάνει στην Τροία χωρίς την πραγματική Ελένη. Έχει μαζί του ένα ομοίωμά της. Η Ελένη μεταφέρεται από τον Ερμή στην Αίγυπτο, όπου και ζει καθ' όλη τη διάρκεια του Τρωικού Πολέμου. Μετά τη νίκη του στην Τροία ο Μενέλαος επιστρέφει προς τη Σπάρτη, ναυαγεί όμως και φτάνει στην Αίγυπτο, όπου τελικά ανακαλύπτει τη σύζυγό του. Όταν επανέρχονται στην πόλη τους ζουν πλέον μαζί αρμονικά.
Η τρίτη εκδοχή ανάγεται στον λυρικό ποιητή του 7ου αι. π.Χ. Στησίχορο. Σύμφωνα με τον θρύλο ο Στησίχορος είχε συνθέσει ένα άσμα στο οποίο κατηγορούσε την Ελένη για τα δεινά των Αχαιών στην Τροία, η θεά όμως της Σπάρτης τον τύφλωσε. Για να την εξευμενίσει και να ανακτήσει την όρασή του ο Στησίχορος συνθέτει ένα δεύτερο άσμα με αντίθετο περιεχόμενο, την "Παλινωδία". Σε αυτό υποστηρίζει ότι η Ελένη ουδέποτε πήγε στην Τροία. Η θεά μετά από αυτό αποκαθιστά την όρασή του.
Την εκδοχή αυτή εκμεταλλεύεται αργότερα ο Ευριπίδης στο δράμα του "Ελένη" δημιουργώντας έντονα παιχνίδια μεταξύ του "φαίνεσθαι" και του "είναι".
Στη νεότερη ποίηση ο Σεφέρης αξιοποιεί το ίδιο θέμα στο ποίημά του "Ελένη".
Βλ. απαγγελία του ποιήματος:
http://youtu.be/cHtZjUo3oWw
